Instituut Verbeeten is een specialistisch ziekenhuis waar topklinische zorg wordt geleverd op het gebied van Radiotherapeutische Oncologie en Nucleaire Geneeskunde. Om haar patiënten beter van dienst te kunnen zijn heeft het Instituut een nieuwe dependance gerealiseerd bij het Jeroen Bosch Ziekenhuis in ‘s Hertogenbosch. Als buurman van een groot complex moest het Instituut een herkenbaar gebouw worden. Maar ook een gebouw waarin de patiënt centraal staat. Binnen komt deze patiëntgerichte en open benadering tot uitdrukking in de inrichting, logistiek en vormgeving. Transparantie, natuurlijke lichtinval, kleurstelling en ruimte zijn bepalend in het ontwerp.
De openheid van de instelling wordt onder andere weerspiegeld door de open wachtgebieden die met elkaar in verbinding staan. Door hun uitzicht, ligging en verschil in plafondhoogte heeft iedere wachtplek een eigen karakter. Het golvende dak verbindt de wachtgebieden, biedt intimiteit en opent het interieur naar het groen. De bestralingsbunkers vormen het hart van het gebouw. Deze zijn niet weggestopt, maar duidelijk zichtbaar als een monolithisch blok. Zij vormen immers het deel van de behandeling dat kans biedt op genezing. Zo ontstaat een uitnodigend en toegankelijk gebouw, dat optimaal gebruik maakt van de ‘healing environment’ in zijn directe omgeving.
Als buurman van een groot complex is het voor het Verbeeten van belang om een herkenbaar gebouw te maken. Voor de patiënten is het van belang dat zij tijdens hun behandelperiode (5-7 weken) iedere keer terug komen naar een herkenbaar en persoonlijk gebouw.
Het gebouw kan door zijn ligging tegen het kleinschalige Klein Deuteren in samenhang met het te bebouwen JBZ gezien worden als een villa in het groen. De schaal en richting van de nieuwe dependance sluit aan bij de bebouwing van de wijk Klein Deuteren.
Een uitnodigend en toegankelijk gebouw dat optimaal gebruik maakt van de ‘healing environment’ in zijn directe omgeving. De smalle noordzijde van het terrein is zichtbaar vanaf de toegangsweg. Het terrein opent zich aan de zuid- en westzijde naar het buitengebied.
Ruimtelijk concept
Binnen het bestaande instituut komt de patiëntgerichte benadering tot uitdrukking in de inrichting, logistiek en vormgeving van het gebouw. Zo is er voor iedere fase in de behandeling een afzonderlijke wachtruimte. Natuurlijk lichtinval, kleurstelling en ruimte zijn bepalend bij de inrichting volgens het concept van healing environment. Deze benadering past in de lijn van de filosofie van het Verbeeten en dient als uitgangspunt bij het ontwerp voor de dependance in ‘s Hertogenbosch . Aanwezige “healing environment” benutten. Bunkers gebruiken als object in de ruimte in plaats van te camoufleren. De openheid van de instelling weerspiegelen in het gebouw door ruimtelijkheid te creëren in het gebouw. Symbolisch is dit aangegeven met een centraal gelegen blok met daaromheen plekken die naar buiten zijn gericht en verbonden worden door een dak dat zich tevens afsluit naar de achterzijde van het Willem Alexander gebouw. De bunkers vormen het hart van het gebouw. Het instituut ontleent zijn betekenis aan deze bunkers. In plaats van het te zien als iets dat weg gestopt moet worden, wordt het omarmd als datgene juist kans geeft op genezing.
Ruimtelijke vertaling PVE
Het programma van eisen is onder te delen in drie hoofd groepen: patiëntgedeelte, kantoren / backoffice, werkplaatsen / opslag. De entree is terug geschoven tov de voorzijde. Men komt hierdoor via een overdekte voorruimte centraal in het gebouw naar binnen. De gewenste scheiding tussen patiënten die komen voor bestraling, controles en intake / follow-up vindt vanaf de entree plaats. Vervolgens is in stappen te zien hoe er door verschuivingen van de “blokken” verschillende plekken ontstaan binnen een open ruimte die maximaal profiteren van het uitzicht. Kantoren zijn op de verdieping gelegen. Dit is in principe een niet publieke zone. De werkplaatsen liggen “achterin” aan de gesloten westzijde van het gebouw. Deze vallen buiten het publieke gebied. Zowel de kantoren als de werkplaatsen zijn bereikbaar via een toegang aan de west- en zuidzijde.
Beeld
Het gebouw kan door zijn ligging gezien worden als een villa in het groen. De bunkers worden gebruikt als een object in de ruimte in plaats van ze te camoufleren. Zij vormen het hart van het gebouw. Patiënten komen naast de bestraling ook op gesprek. De spreekkamers en versnellerruimten hebben eigen wachtruimten. Om de openheid van de instelling te weerspiegelen en de ruimtelijkheid te waarborgen is gekozen om open wachtgebieden te creëren die in verbinding staan met elkaar. Door hun oriëntatie naar buiten (uitzicht), ligging in het gebouw, vorm en plafondhoogte heeft iedere wachtplek een eigen karakter. Het dak vormt de verbinding tussen deze verschillende plekken. De gebogen vorm van het dak accentueert de entree, opent het interieur naar het groen, en biedt intimiteit aan de wachtplekken. Een uitnodigend en toegankelijk gebouw dat optimaal gebruik maakt van de ‘healing environment’ in zijn directe omgeving. De bunker, zwaar en sterk, wordt opgetrokken in een warme kleur baksteen. Het gebogen dak daarentegen wordt gemaakt van plooibaar, glad en glimmend materiaal: staal. Hiervan is de binnenzijde met hout bekleed - een warme schil, die de beschermende functie versterkt. De glazen gevel heeft een neutrale ritmering, die ondergeschikt is aan het “dak”en het ‘blok”. Belangrijk voor de patiënt is dat zij, na hun behandeling in de bunker, de wachtruimte inkomen die uitzicht biedt aan de wijde omgeving – de “healing environment”.
Een uitnodigend en toegankelijk gebouw dat gebruik maakt van 'healing environment' (artikel Bouwen aan de zorg)